Niestabilność rzepki

Anatomia

  • Rzepka (łac. patella) - płaska, trójkątna kość współtworząca staw kolanowy. Wierzchołek tej kości skierowany jest ku dołowi, a podstawa ku górze. Na powierzchni tylnej mieści się dwudzielna powierzchnia stawowa. Powierzchnia przednia rzepki zrasta się ze ścięgnem mięśnia czworogłowego. Rzepka jest największą trzeszczką ciała.

powyższy film przedstawia rzepkę w trakcie ruchu zginania stawu kolanowego

Epidemiologia

  • Zwichnięcia rzepki zdarzają się u ok. 4% dzieci czynnie uprawiających sport, częściej u dziewczynek

Mechanizm zwichnięcia rzepki

  • Uraz bezpośredni
  • Uraz pośredni - rotacja wewnętrzna uda względem ustalonej na podłożu stopy oraz zgięcie i skoślawienie kolana z jednoczasowym silnym napięciem mięśniaczworogłowego

Klasyfikacja zwichnięć rzepki

  • Urazowe - wiąże się zawsze z bólem, krwiakiem i ograniczeniem ruchów stawu kolanowego. Skutkiem jest rozciągnięcie lub rozerwanie tkanek więzadłowo-mięśniowych, które nieleczone prowadzą do powtarzających się w różnych odstępach czasu incydentów zwichnięć nawrotowych.
  • Nawykowe - oznacza, że każdy ruch zgięcia lub wyprostu kolana w odpowiednio dużym zakresie powoduje boczne, bezbolesne przemieszczanie się rzepki.

Objawy zwichnięcia rzepki

Zwichnięcia urazowe:

  • Obrzęk kolana
  • Zniekształcenie jeżeli zwichnięcie nie zostało odprowadzone
  • Bolesność przyśrodkowego brzegu rzepki
  • Nadmierna ruchomość rzepki
  • Ograniczenie lub zniesienie ruchomości kolana

Zwichnięcia nawykowe:

  • Podobne objawy tylko mniej nasilone
  • Ból lub brak bólu po charakterystycznym przeskakiwaniu w kolanie
  • Zanik mięśni po uszkodzonej stronie



  • Badanie RTG w dwóch projekcjach, często dodatkowe projekcje na staw rzepkowo-udowy
  • Badanie USG
  • Rezonans Magnetyczny

Leczenie operacyjne

w zależności od rodzaju uszkodzeń oraz wieku Pacjenta stosujemy różne metody leczenia

Artroskopia stawu kolanowego

  • Każdy zabieg operacyjny w przypadku zwichnięcia rzepki jest poprzedzony artroskopią stawu kolanowego, celem dokładnego określenia stopnia uszkodzeń i wdrożenia procedur naprawczych

Boczne uwolnienie rzepki

  • Obecnie jest wykonywane bardzo rzadko.
  • Jest wykonywane tylko w przypadku bocznego przyparcia rzepki
  • Wykonywane jest w sposób małoinwazyjny, w trakcie zabiegu artroskopowego

Plastyka troczków przyśrodkowych

  • Zabieg ten podlega na małoinwazyjnym (artroskopowym) podszyciu troczków przyśrodkowych

Rekonstrukcja więzadła rzepkowo-udowego przyśrodkowego (MPFL)

  • Więzadło rzepkowo-udowe przyśrodkowe (MPFL) jest jednym z najważniejszych stabilizatorów rzepki, zapobiegającym jej bocznemu przemieszczeniu.
  • W przypadku nawykowych zwichnięć rzepki więzadło to jest niewydolne i wymaga rekonstrukcji.
  • Zabieg rekonstrukcji MPFL wykonuje się przy użyciu przeszczepu ze ścięgna półścięgnistego (ST).
  • Podczas tego zabiegu wiercone są kanały w rzepce oraz kości udowej.
  • Przeszczep stabilizaowany jest w tych kanałach za pomocą śruby biowchłanialnej.
  • Zabieg ten cechuje się wysoką skutecznością, ponieważ ponowne zwichnięcia występują tylko u ok. 1-2% Pacjentów.

powyższa animacja przedstawia przykładowy zabieg rekonstrukcji więzadła rzepkowo-udowego przyśrodkowego (MPFL)

Transpozycja guzowatości piszczeli

  • Zabieg ten jest wykonywany w przypadku nieprawidłowego toru ruchu rzepki.
  • Polega na wykonaniu przeniesieniu guzowatości rzepki tak, aby przywrócić prawidłowy tor ruchu rzepki.

Badania obrazowe